Do tych tendencji nie doceniających filozofii czy wręcz ni-hilistycznych, likwidatorskich wobec niej, które zarysowały się z początkiem lat dwudziestych w radzieckich środowiskach partyjnych i naukowych, powrócimy w rozdziale następnym, w tym jednak miejscu chcielibyśmy zwrócić uwagę na występującą wówczas sprzeczność. Z jednej strony potrzeby walki ideologicznej prowadzonej przez klasy obalone z ideologią marksistowską wymagały szczególnej uwagi i wysiłku kadr marksistowskich, by sprostać tym potrzebom, zwłaszcza w dziedzinie filozofii, w dziedzinie propagowania naukowego światopoglądu, zwalczania filozofii mistyczno-religijnej i idealistycznej. Z drugiej zaś strony w poglądach części rewolucjonistów i ich pożyczek, mieniących się marksistami, występował wąski praktycyzm w ocenie teorii, miało miejsce lekceważenie osiągnięć dotychczasowej nauki, sztuki, filozofii. Istniała tendencja do pozbycia się dorobku kulturowego przeszłości jako kłopotliwego i zbytecznego balastu; nie doceniano znaczenia tego dorobku jako sprzymierzeńca zarówno w budowie nowej kultury socjalistycznej, jak i w bezpośrednich starciach ideologicznych.